Okuma ve karar
kWh ile dakika ücreti aynı değildir
· Şarj İstasyonu
Enerji kilovat saatle, bekleyiş dakikayla büyür. İkisini tek çarpım sanmayın.
İki birim, iki kasa
Kilovat saat, bataryaya giren enerjidir. Dakika, orada geçirdiğiniz zamandır. Biri aracın işine yarar, diğeri yerin ve cihazın zamanına. Fiyat listesi yalnızca birincisini, 25 Ekim 2026 enerji hücrelerini tutar. Dakika hücresi yoktur. Bu yokluk, dakika ücretinin hayatta olmadığı anlamına gelmez. Ekranda “süre”, “dakika” veya şarj bittikten sonra yürüyen bir sayaç görürseniz ikinci kasa açılmış demektir. İkinci kasayı birinciye bölüp yeni bir TL/kWh üretmeyin. İki satır iki satır kalsın.
Neden karışırlar? Çünkü ikisi de sonunda liradır. Banka tek tutar çeker. Tek tutar, tek birim sanılır. Oysa 40 kWh çarpı 11,21 TL, Trugo’nun 25 Ekim DC enerjisinden 448,40 TL eder. Üstüne ekranın yazdığı bir dakika bedeli binmişse toplam artık 448,40 değildir. Dakika bedelini ben sayıya dökmem, çünkü bu sitede o sayı yoktur. Sizin ekranınız yazıyorsa siz ekleyin. Yazmıyorsa 448,40’ın yanına “süre satırı yok” diye not düşün.
Hangi duruşta hangi kasa konuşur
Kısa ve hızlı bir mola, enerjiyi küçük, zamanı da küçük tutar. Yavaşlayan bir DC seansı tersidir: enerji artışı durur, dakika yürümeye devam eder. Yüzde seksenin üstünde güç düşer. Dakika ücreti varsa pahalı olan artık kilovat değil, bekleyiştir. Yüzde seksen sonrası bu yüzden bir fiyat yazısıdır, yalnızca bir batarya yazısı değil. Dakika ücreti yoksa beklemek yine zaman yer, para yemez. İkisini ayırın.
Gece boyu AC’de kalmak, dakika ücretine en açık duruştur. Saatler uzundur. Enerji hücresi düşük olsa bile dakika başı küçük bir bedel, sabaha büyük bir toplam olur. Bu bir uyarıdır, bir tarife değildir. Küçük bedeli ben seçmem. Ekranda yoksa korkmayın da. Varsa geceyi o sokette geçirmeyi yeniden düşünün. Gece şarjı zaten “24 saat ucuz” demez. Dakika kasası bu cümlenin somut halidir.
Örnek diye konmuş bir dakika
Diyelim ekran, enerjiye ek olarak dakika başı 2 TL yazdı. Bu 2 TL bir işletmecinin ilanı değildir. Hesabın şeklini görmek için seçilmiş bir örnektir. Yirmi dakikalık bir duruşta süre kalemi 40 TL olur. Sharz’da kırk kilovat saat DC enerji 399,60 TL ise süre, toplamın küçük parçasıdır. On kilovat saatlik ve yirmi dakikalık bir denemede enerji 99,90 TL, süre 40 TL’dir. Süre artık küçümsenmez. Aynı örnek dakika, kısa işte bağırır, uzun ve dolu bir bataryada kısılır. Şekil budur. Sizin ekranınız 2 TL yazmıyorsa örneği çöpe atın, kendi sayınızı koyun.
İşgal ile süre de karışır. Süre, şarj sürerken yürüyebilir. İşgal, şarj bitip fiş takılıyken yürür. İşgal ücreti üçüncü bir kasadır. Üçünü tek “dakika parası” diye anmak, fişi ne zaman çekeceğinizi belirsiz bırakır. Şarj olurken akan ile bittikten sonra akan ayrı satırlarsa ayrı okunur.
Not nasıl tutulur
Bir satıra enerji çarpımını, alt satıra süre tutarını, üçüncü satıra işgali yazın. Toplamı siz bulun. Uygulamanın gösterdiği tahmin bu üçlüden eksikse eksik olduğunu bilin, uygulamayı “yanlış” ilan etmeden önce ekrandaki satır adlarına bakın. Tahmin çoğu zaman yalnız enerjiyi bilir. Uygulama ile ekran bu eksikliğin yazısıdır.
Birimleri liraya çevirip kıyaslamak serbesttir. Birimleri silip tek fiyat ilan etmek değil. “Bu istasyon 12 lira” cümlesi hem kilovatı hem dakikayı hem de tarihi yutar. Yutulmuş cümle bir sonraki duruşta işe yaramaz. kWh ile dakika aynı faturada durabilir. Aynı cümlede erimesin.